وبلاگ آموزشی محمد مهری
روان شناسی ، آموزشی و آموزش و پرورش mohammadmehri@hotmail.com

 

چگونه می توانم مهارت های خواندن  دانش آموزانم را تقویت کنم؟ پژوهشگر: محمد مهری

اداره آموزش و پرورش منطقه جوین دبستان ایثار بهرامیه سال تحصیلی  87 – 1386

چکیده:

              پژوهش حاضر به منظور تقویت مهارت های خواندن در دانش آموزان پایه اول یکی از دبستان های  منطقه جوین   انجام شد .بررسی اولیه نشان داد دانش آموزان در روان خوانی ضعیف هستند. معدل نمرات روان خوانی دانش آموزان در  پیش آزمون 40 /11 بود. پس از انجام مطالعات  کتابخا نه ای و اجرای پرسش نامه های مربوط علل ضعف دانش آموزان  در روان خوانی به دو گروه طبقه بندی شد. الف:عوامل مربوط به توانایی های دانش آموزان ب:عوامل مربوط به انگیزش.   جهت حل مشکل موجود دو روش به اجرا در آمد . 1- استفاده از بازی  کارت های حافظه   آموزشی زودآموز 2-تهیه تابلو  ارزشیابی توصیفی .  نتایج پیشرفت خوبی را نشان داد و معدل  نمرات روان خوانی دانش آموزان در پس آزمون  به 87/15    رسید. مدیر مدرسه نیز در ا رزشیابی که از دانش آموزان به عمل آورد رشد مهرت های خواندن را مطلوب تشخیص داد.     در پایان بر نقش استفاده از بازی های آموزشی و به کار گیری روش های نوین در بالا بردن انگیزش دانش آموزان مانند تابلوی ارزشیابی توصیفی تاکید شد.

توصیف مساله:

         به عنوان آموزگاری با 14 سال سابقه خدمت ، در پایه اول یکی از دبستان های روستایی منطقه جوین به  تدریس اشتغال  داشتم .  اگر چه از مدت ها قبل  به تدریس در پایه اول و پیش دبستانی علاقه فراوان داشتم  و در این زمینه مطالعاتی را به انجام رسانده ام ، امسال اولین سالی بود که مسوولیت تدریس دراین پایه به عهده من گذاشته شده بود .  تعداد دانش آموزان 15 نفر شامل 10 پسر و 5 دختر بوده  که از  دو نفر از این دانش آموزان مردودی  سال قبل  و یکی از دانش آموزان  توسط آزمون سنجش به عنوان دانش آموز دیر آموز شناخته شده است . امکانات مدرسه در حد محدود  بوده  و وسایل آموزشی به ندرت دیده می شد . والدین اغلب کشاورز و  دامدار بو دند و  با توجه به  همزمانی برداشت چغندر قند در ابتدای  سال تحصیلی  فرصتی  برای رسیدگی به امور تحصیلی فرزندشان نداشتند . دانش آموزان در حالی که مشتاق به نظر می رسیدند ازامکانات زیادی  برخوردار نبوده  و حتی اغلب آنها دوره  پیش دبستانی را نگذرانده  بودند .  با توصیف چنین شرایطی تصمیم گرفتم در حد امکان از تمام امکانات برای رشد و پیشرفت دانش آموزان استفاده نمایم .

             حدود سه ماه از شروع  سال تحصیلی گذشته بود. تدریس نگاره ها به پایان رسیده و هشت درس از نشانه ها تدریس شده بود . درباره پیشرفت دانش آموزان در درس فارسی نگرانی هایی احساس کردم . به نظر می رسید  آنها در خواندن حروف و کلمات  تدریس شده  مشکل داشتند .  دانش آموزی  که  از پیشرفت بالایی برخوردار باشد باید بتواند حروف را  بشناسد و به راحتی  کلمات  تدریس  شده را بخواند  و در فرایند تدریس حضور فعالی داشته  باشد ، در حالی که بعضی ازدانش آموزان در فعالیت های کلاسی شرکت جدی نداشتند و نمی توانستند  درس های  تدریس شده  قبلی را بخوانند  و در درس املا نیز نمره  پایینی کسب می نمودند . این موضوع بسیاراهمیت داشت چراکه آموزش مهارت خواندن ازمهم ترین اهداف آموزش دوره ابتدایی می باشد. " مکبن تاش" (1964) خواندن را سومین مرحله از مراحل چهارگانه زبان آموزی می داند. خواندن وسیله ای اساسی و پایه برای سایر مواد درسی است  و  شکست  در برنامه های  تحصیلی  تا حد بسیار زیادی  به  سبب     بی کفایتی های مهارت های خواندن رخ می دهد . بنا به اهمیت موضوع تصمیم گرفتم با انجام مطالعات بیشتر مهارت های خواندن را در دانش آموزان را تقویت نمایم .

گردآوری اطلاعات (شواهد1):

             برای آگاهی از میزان  توانایی های دانش آموزان در مهارت  ، خواندن آزمونی را براساس  محتوای مواد تدریس شده به صورت شفاهی تدارک دادم و نمره های آنها را برای ارزیابی بیشتر ثبت نمودم .

 

شماره

 دانش آموز براساس ردیف دفتر کلاسی

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

میانگین

نمره

5

20

0

4

12

11

12

20

0

20

12

18

4

17

16

40/11

جدول شماره 1 : نمرات آزمون روان خوانی قبل از اجرای روش آزمایشی

 

               جدول نمرات  دانش آموزان را نزد مدیر مدرسه  و همکاران بردم  .  مدیر که قبلا برای  ارزیابی دانش آموزان به کلاس آمده بود  و ضعف  دانش آموزن را در مهارت های خواندن متذکر شده بود ، تاکید کرد فعالیت های انجام شده در امر یادگیری را کافی نمی داند و  باید در  روش های تدریس شده تجدید نظر به عمل آید .  همکاران معتقد  بودند  سطح نمرات دانش آموزان پایین است و برای بهبود وضع موجود اولا : زمینه ها و ریشه های  ضعف دانش آموزان بررسی شود  و دوما :  از طریق ارتباط  با سایر همکارانی که در پایه اول تدریس می نمایند موضوع مطرح وراهکارهای مناسب اتخاذ گردد .

             جهت کسب اطلاعات بیشتر اقدام به تهیه دو پرسشنامه نمودم . پرسشنامه اول مربوط به اولیا بود که از آنها خواسته شد  برای  بهبود  وضعیت  فرزندشان سوالات  مطرح شده  را به  دقت پاسخ بدهند . اطلاعات حاصل از این پرسشنامه  در شناسایی  وضعیت دانش آموزان کمک فراوانی کرد. درحالی که 8 نفر از والدین بی سواد و فقط یک نفر سواد درحد دیپلم داشت  مشخص شد  11دانش آموزدوره پیش دبستانی را نگذرانده اند و  همگی از مهد کودک بی بهره مانده اند .  والدین 9 دانش آموز عنوان نمودند ،  در منزل کسی نیست  که به وضعیت تحصیلی فرزند شان رسیدگی نماید. متوسط رسیدگی به وضعیت تحصیلی 14 دانش آموز کمتر از نیم ساعت بوده  و استفاده از وسایل آموزشی  مانند رسانه های آموزشی ، بازیهای فکری و آموزشی ، کلاس های کمک آموزشی و کتاب داستان به ندرت مشاهده  گردید .  پرسشنامه دوم مربوط به همکاران پایه اول در سایر مدارس  بود . در این پرسشنامه ازآنها خواسته شد به دقت سوالات را پاسخ داده تابتوانم از رهنمودهای آنها در حل مشکل روان خوانی دانش آموزان استفاده  نمایم . آنها ضمن پاسخ  نکات ارزشمندی را یادآوری کردند  که مورد استفاده واقع شد. همچنین مراجعه به نظریه ها ، تحقیقات وپژوهش های نظریه پردازان وصاحب نظران  چشم اندازجدیدی را برای حل مشکل روان خوانی برای من باز نمود .

تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها :

                  ضعف در مهارت های خواندن مشکل اکثر کودکانی است که نمی توانند در برنامه های مدرسه پیشرفت هایی داشته باشند و از لحاظ   تاریخی آموزش خواندن اولین مسولیت مدارس است (فریار و رخشان ، 1369). بنابراین تمرکز روی این مساله و بررسی راهکارهای مناسب برای حل مشکل ضرورت دارد .

              در جمع بندی اولیه یافته هایی که از طریق پرسشنامه های مربوط به همکاران ، والدین و مصاحبه با مدیر مدرسه ، معلم راهنما و دست اندرکاران به  دست  آمد  علل  ضعف  دانش آموزان در مهارت  خواندن چنین عنوان شد .

1-     اشتغال بیش از حد والدین و عدم رسیدگی به امور تحصیلی فرزندان

2-     سطح سواد پایین والدین

3-     عدم رشد و پختگی کافی دانش آموزان به دلیل اینکه دوره آمادگی را سپری نکرده اند .

4-     عدم بهره گیری دانش آموزان از وسایل آموزشی  و رسانه های آموزشی

5-     عدم بهره گیری از روش های نوین در تدریس

6-     انگیزه های پایین دانش آموزان و پایین بودن سطح محرک های انگیزشی

7-     کم دقتی دانش آموزان

             نتایج یافته های حاصل از تحقیقات محققین و نظریات صاحب نظران بسیاری از موارد فوق را تایید می نمایند .  " مکین تاش " (1964)   معتقد است زبان آموزی  از چهار  مرحله  اساسی تشکیل می شود . 1- گوش دادن 2- سخن گفتن 3- خواندن 4– نوشتن . دانش آموز قبل  از رسیدن  به  مرحله سوم که خواندن است  باید در دو مرحله قبلی به پختگی رسیده باشد . گوش دادن  و سخن گفتن دو مهارت اساسی است و می توان آن را از طریق ممارست و آموزش بهبود  بخشید.  گذراندن  دوره های  آمادگی  ، استفاده  از وسایل  آموزشی  و بازیهای  هدف دار و همچنین نحوه  تعامل در خانواده به لحاظ تاکید فراوان بر مهارت های گوش دادن فعال و سخن گفتن و آموزش این مهارت ها به دانش آموز نقش بسیار مهمی را ایفا می کند. به نظر" هاریس"(1970) کودکان برای پختگی در خواندن باید  چهار مرحله اساسی را بگذرانند. 1-  توسعه آمادگی خواندن 2- نخستین مرحله  فراگیری 3- توسعه  سریع مهارت های خواندن 4- مرحله خواندن گسترده 5- پالایش مرحله خواندن . مرحله  اول از هنگام  تولد تا دبستان را شامل می شود و نقش پیش دبستانی و مهد کودک در پرورش آن بسیار مهم است . کودکستان ها و مراکز پیش دبستانی وظیفه دارند از طریق تمرینات و برنامه های مناسب در جهت تقویت  مهارت های  گوش دادن  ،  سخن گفتن  ، تحریک  حواس  پنج گانه ،  پرورش  دقت  و تمرکز و رشد حافظه  دیداری تلاش نمایند.  در تایید  مرحله اول خواندن (توسعه آمادگی خواندن)  " رضایی " (1382)  در پژوهش خود نقش حافظه دیداری را در تقویت مهارت هار خواندن بسیار مهم ارزیابی کرده است.

               تحقیقات زیادی نیز وجود دارد که نقش  وسایل و بازیهای   آموزشی  را در کمک به حل مشکلات یادگیری تایید می نمایند . " مهتاج " (1360) در تحقیقی استفاده از وسایل آموزشی را برای کمک به کودکانی که در آستانه خواندن قرار دارند  بهترین کمک به  آنها می داند. " احدیان" ( 1373) عنوان نموده است هنگام استفاده  از بازیهای آموزشی از تمام حواس  پنج گانه  استفاده  می شود در حالی که درتدریس بدون استفاده از وسایل آموزشی بیشتر بر حس  شنوایی  تاکید می شود که  فقط  13در صد  یادگیری از طریق این حس  شکل می گیرد .

                   همچنین  از جمله عوامل  موثر بر یادگیری  مساله  انگیزش  است . تا زمانی که انگیزش کافی در دانش آموز نباشد تمایلی به تحرک و یادگیری  مشاهده  نمی شود .  انگیزه  پیشرفت  می تواند  یادگیری  را تسهیل نماید و افرادی که انگیزه پیشرفت زیادی دارند با کوشش و جدیت بیشتری به تلاش می پردازند ( مک کللند و همکاران،1961). به باور " هب " (1995) یک محرک زمانی بیشترین اثر را دارد که برانگیختگی تولید کند و اگر انگیزش  در حد  مورد نیاز برای  فرد   ایجاد  شود فرد را به تلاش وادار می نماید . " پارسا" (1374) انگیزش را  مهم ترین شرط یادگیری می داند وتاکید به فوریت درپاسخ به بازخوردهای دانش آموزان دارد . وی  معتقد است  اگر دانش آموزی  اول هفته  جوابی بدهد و تا پایان هفته پاداش نبیند انگیزش او کاسته می شود .  " پریمانی" (1380)  نیز در پژوهش خود  به  این  نتیجه رسید که بین  میزان انگیزش  و مهارت خواندن رابطه مستقیمی وجود دارد .

             پس از تجزیه وتحلیل یافته های اولیه و بررس نتایج تحقیقات و مطالعات صاحب نظران علل ضعف دانش آموزان به دو دسته تقسیم شد.

1-     توانایی  دانش آموزان  در کسب  مهارت های  خواندن  ضعیف است  و مهارت های  قبل  از خواندن  ( گوش دادن و سخن گفتن )  را به خوبی  فرا  نگرفته اند  که  این  هارت ها از طریق گذراندن دوره  پیش دبستانی ، وسایل آموزشی و مسایل فرهنگی درون خانواده به کودک آموخته می شود. همچنین با توجه به این که کودکان در مرحله دوم پختگی  در خواندن  (نخستین مرحله فراگیری خواندن)  هستند جهت  موفقیت  در مرحله  دوم  باید  مرحله  اول (توسعه آمادگی خواندن) را با  مو فقیت سپری کرده باشند.غنی نبودن محیط قبل از دبستان با توجه به اطلاعاتی که از پرسشنامه به دست آمده است بیانگر است   که  دانش آموزان  برنامه  مشخص  و هدف دار و  مناسبی در جهت  تقویت  مهارت های لازم از جمله  پرورش دقت  و تمرکز ،رشد حافطه دیداری ، مهارت های گوش دادن و سخن گفتن و ... را نداشته اند . از طرفی  نقش  وسابل کمک آموزشی  در تدریس  جدی  گرفته نشده است در حالی ابزار آموزشی  به جهت همه جانبه نگری  در استفاده از حواس  و با  توجه به این که یادگیری را ملموس و جذاب می نماید  ،  باعث  ایجاد علاقه  و  توجه  در دانش آموزان  می شود  و در تسهیل سازی فرایند یادگیری موثر است .

2-     درحالی که بسیاری از صاحب نظران از  جمله مک کللند ، هب ، پارسا و پریمانی نقش انگیزه را در یادگیری  تاکید  قرار  داده اند  ولی  به  لایل مذکور انگیزش دانش آموزان نسبت به یادگیری کافی به نظر نمی رسد .  اولا : عدم رسیدگی  والدین  آنها  به وضعیت  درسی  فرزند  از میزان  انگیزش آنها می کاهد. زمانی که دانش آموز درسی را یاد گرفته باشد اگردر منزل نخواند و تشویق نشود به احتمال زیاد  بر یادگیری های بعدی  وی  تاثیر می گذارد .  دوما :  به گفته پارسا اگر تشویق به موقع نباشد و زمان آن طولانی  شود از اثرش  کاسته می شود .  سوما :  بسیاری از  تشویق های دریافت شده برای دانش آموزان  مفهوم  نیست  مثلا  وقتی  به دانش آموز نمره 10 یا 20 می دهیم هنوز در پایه اول در نمی تواند تفاوت این دو نمره را به خوبی درک کند . چهارما : شیوه تدریس جذاب نیست  و از وسایل آموزشی در تدریس کمتر استفاده می شود .

 

              پس  از بررسی  و  تجزیه و تحلیل  علل ضعف در مهارت های خواندن تصمیم گرفتم روشی اجرا نمایم  که  به  تقویت  این  مهارت ها  بینجامد .  مطمئننا  این  روش  باید  به  شیوه ای باشد  که   بتواند انگیزه  دانش آموزان را تحریک نماید و بر اساس توانایی های  آنها باشد . موقعیت سنی  دانش آموزان ایجاب می کند روش تدریس به صورت  عینی  باشد ، بازیهای  آموزشی  به  جهت  همه جانبه نگری  در  استفاده  از حواس و ملموس نمودن جریان یادگیری مناسب ترین روش می باشد .

 انتخاب راه حل جدید:

                  نظریات و یافته های صاحب نظران و رهنمودهایی که همکاران در پرسشنامه ها داده بودند را بررسی نمودم و تصمیم گرفتم از دو شیوه کمک بگیرم .

1-        استفاده از کارتهای حافظه آموزشی زودآموز:  این کارت ها یک  وسیله  آموزشی ساده می باشد که ضمن  آموزش  خواندن کلمات فارسی به  دانش آموزان  و تقویت  حافظه  دبداری  آنها  به جذاب شدن  محیط آموزشی  منجر می شود  و بر اساس  روش های  جدید  تدریس  تهیه گردیده  است.  هر  بسته  از کارت ها

شامل 24 برگ کارت در ابعاد 5 در 7 سانتیمتر می باشد که 12 کلمه را آموزش می دهد (کلمات روی کارت ها از روی نگاره ها و نشانه ها انتخاب  شده اند). هر دو کارت  به اتفاق یک کلمه  را آموزش می دهند با این تفاوت که در یک کارت شکل نوشتاری بزرگ و تصویر آن کوچک  در قسمت  پایین کارت کشیده شده است .  و در کارت مکمل همین عمل بر عکس  انجام شده است (تصویر بزرگ و شکل نوشتاری آن کوچک).  روش بازی  به  این صورت  است  که ابتدا کارت ها بر زده  می شوند  و از پشت به روی زمین چیده می شوند. هر بازیکن  می تواند در نوبت  خود  دو عدد از كارت ها را رو كرده  و  اين كارت ها را به ديگران   نشان بدهد   ( يا نشان ندهد  ) . اگر كارت ها  هم شكل  نبودند  آنها را به حالت اول    برمي گرداند  و اگر  هم شكل  بودند آن ها را به عنوان امتياز براي خود بر مي دارد  و اجازه دارد دو كارت ديگر را رو كرده    و مانند حالت قبل  عمل كند .  سپس نوبت بازي كنان بعدي است و بازي تا وقتي كه همه  كارت ها از  روي زمين بر چيده  شوند  ادامه  پيدا  مي كند . برنده بازي كسي است كه در پايان تعداد كارت بيشتري داشته باشد .كودك وقتي در هنگام  بازي دو كارت مثل هم را برمي دارد  در واقع روي  يك كارت تصوير بزرگ و نوشته    كوچك و در تصوير ديگر كه مكمل است تصوير كوچك و نوشته بزرگ مي باشد. هنگامي  كودك  دو تصويرمكمل را نگاه مي كند  در  واقع در  يك كارت   تصوير و در ديگري شكل برجسته  است  كه  كودك  پس  از بارها  بازي اين تداعي برايش به وجود مي آيد كه  تصوير ونوشته  آن يك   معني را دارد و  بعدها هر زمان كه آن  نوشته را در جاي  ديگر ببيند مي تواند  به راحتي معناي تصوير آن را به خاطر بياورد، كلمه را بخواند و به اين ترتيب ياد گيري صورت مي گيرد ( اين بازي براي 2 تا 5 نفر طرح  شده  و در  صورت  مشكل  يا ساده بودن  بازي كودك مي تواند چند تصوير را از بازي حذف يا به آن اضافه نمايد).

    2- تهیه تابلو ارزشیابی توصیفی : جهت تحریک  دانش آموزان و ایجاد انگیزه  در آنها تهیه گردید . برای تهیه این تابلو ابتدا یک عدد آکاسیو در ابعاد 50 در 70 سانتیمتر  انتخاب  شده  و  توسط رنگ  گواش  به  سه قسمت  قرمز ، آبی و سبز  تقسیم  گردید . حاشیه آن تزیین  و به  صورت  جذاب  بر دیوار کلاس  نصب  شد. تصویر هر یک از  دانش آموزان  به صورت  رنگی  گرفته شد و در ابعاد 5 در 7 سانتیمتر چاپ و در کارت های مخصوص قرار گرفت . دانش آموزان باید هر روز مورد  ارزیابی  قرار بگیرند  و جایگاه آنها روی این تابلو مشخص شود . اگر آنها بتوانند  یک هفته کامل جایگاه  خود را در قسمت  بالای  تابلو  حفظ نمایند پاداش دریافت می نمایند. در این روش دانش آموزان به راحتی خودشان را ارزیابی می کنند. به رقابت می پردازند .

    روش ارائه شده را در جلسه معلمان  مطرح کردم ، هر یک از آنها نظراتی دادند. بعضی همکاران معتقد بو دند  استفاده از کارت ها اجرایی نیست  و مشکلاتی دارد که با توضیحات  من  قانع شدند و در نهایت مورد تایید همکاران و مدیریت مدرسه قرار گرفت . آن گاه جهت اجرای بهتر  این روش ها  پیشنهادات  سایر همکاران را مورد توجه قرار دادم .

اجرای راه حل و نظارت برآن:

       برای اجرای روش های مورد نظر ابتدا مدیر مدرسه را از انجام چنین فعالیت هایی در جریان گذاشتم  ، سپس با همکاری وی از والدین خواستم تا در جلسه توجیهی حضور یابند . در این جلسه برنامه های مورد نظر و اهمیت آن را تشریح  کردم  و تذکرات  مورد نیاز هنگام  اجرا را به والدین  یادآوری  نمودم . در اولین جلسه اجرا ، چند نمونه از کارت های آموزشی را به کلاس برده و در اختیار دانش آموزان قرار دادم  و از آنها خواستم ابتدا هر بسته کارت را باز نموده و به مشاهده بپردازند . سپس کارت ها را جمع آوری کرده و روش بازی را به آنها آموختم .  برای آموزش  بهتر با  هر یک  از گروه های دانش آموزان که دو یا سه نفره بودند  یک  بار بازی را انجام  دادم .   در مرحله  بعد  از دانش آموزان خواستم  هر گروه یک بسته کارت را دریافت نموده و به  بازی  بپردازند  و  اشکالات  آنها را  برطرف  نمودم .  در ضمن  بازی از  دانش آموزان خواستم هر  موقع دو کارت مکمل را برمی دارند  به هر دو کارت نگاه کنند و نام آن را به دوستانشان بگویند. به مدت یک هفته بازی در کلاس انجام می گرفت . و در پایان  بازی  شکل  نوشتاری  کلماتی که روی کارت بود از آنها سوال می کردم .

                 از هفته دوم به بعد به هر یک از دانش آموزان یک بسته کارت دادم و از آنها خواستم هر شب با کمک اعضای خانواده به بازی بپردازند . و روز بعد از آن تعداد کلماتی را که یاد گرفته اند بخوانند در کلاس مطرح نمایند . هر زمان بتوانند تمام کلمات آن بسته را بخوانند یک بسته کارت دیگر دریافت می کنند .

             برای تشویق بیشتر دانش آموزان از تابلو ارزشیابی توصیفی استفاده کردم . تابلو روی دیوار کلاس نصب شد و عکس دانش آموزان روی آن بود . پس از ارزیابی دانش آموزان در مهارت های خواندن به طور روزانه تصویر آنها  را  به  ترتیب  میزان  پاسخگویی  و  مشارکتشان  از  بالا  به   پایین  مرتب  می نمودم . دانش آموزانی که عکس آنها به مدت یک هفته در بالاترین قسمت قرار می گرفت مورد تشویق واقع می شدند وپاداش در یافت می کردند . مشارکت  دانش آموزان  به  شکل  جدی  در آمد ،  در هفته اول همکاران و مدیر مدرسه طرح اجرا شده را موجب ایجاد  شعف  در دانش آموزان دانستند  و حتی دانش آموزان سایر پایه ها از معلم مربوطه  می خواستند  از این روش استفاده نماید .  والدین  نیز تابلو ارزیابی  توصیفی  را موجب  تلاش بیشتر فرزندشان می دانستند .

                 چند هفته از اجرای طرح گذشته بود . علاقه و اشتیاق فراوانی از طرف دانش آموزان در اجرای طرح دیده می شد و حتی  اگر یک روز به علت خاصی  از دادن کارت  به آنها خودداری می شد  با اعتراض شدید  مواجه  می شدم . همچنین  دانش آموزانی که  توانسته  بودند  پاداش  دریافت نمایند علاقه بیشتری نشان می دادند. ولی مشکلاتی هم دیده شد که تجدید نظر در اجرای طرح را موجب شد . اولا : بعضی دانش آموزان پیشرفت  زیادی نداشتند  و موقعی که علت را جویا  شدم  معلوم شد  آنها در منزل کسی را ندارند که به آنها به بازی بپردازد . بنابراین تصمیم   گرفتم از میان  همکلاسان دوستانی را برای بازی با آنها معرفی نمایم . دوما : با  توجه به این که  هر روز یک  دانش آموز می توانست  بالاترین  موقعیت  را کسب  نماید . احتمال کسب پاداش  برای  بسیاری از دانش آموزان و به خصوص دانش آموزان ضعیف تر وجود نداشت ، بنابراین منطقه قرمز را منطقه پاداش تعیین نموده واعلام کردم دانش آموزانی که بتوانند یک هفته در این منطقه بمانند پاداش دریافت می کنند.

                  همزمان  با پایان یا فتن  بخش  دوم کتاب  بخوانیم  تعداد زیادی  از دانش آموزان  توانستند  تمام کارت های مربوط به نشانه ها را به پایان برسانند و تمام کلمات را به راختی بخوانند .

گردآوری اطلاعات (شواهد2):

              حدود 12 هفته  از اجرای طرح جدید گذشته بود .  طی جلسه ای  که با مدیر مدرسه داشتم برای ارزشیابی  اثر بخشی  روش انجام شده  تصمیم به انجام آزمونی گرفتم و مهارت های خواندن دانش آموزان را در یک امتحان شفاهی مورد ارزیابی قرار دادم .

 

   

شماره

 دانش آموز براساس ردیف دفتر کلاسی

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

میانگین

نمره

15

20

5

12

17

17

16

20

11

20

17

20

9

20

19

87/15

جدول شماره2 : نمرات آزمون روان خوانی بعد از اجرای روش آزمایشی

 

        مقایسه میانگین نمرات روان خوانی دانش آموزان در قبل از اجرای طرح (40/11) و بعد از اجرای آن (87/15)  و میزان قابل ملاحطه تغییرات مثبت آن نشان دهنده موثر بودن روش های اجرا شده می باشد .

        با ارائه جدول نمرات دانش آموزان به سایر همکاران نظرات آنها را جویا شدم . آنها تغییرات ایجاد شده را واقعی دانستند وعلت آن را استفاده ازروش های علمی و مناسب عنوان کردند . مدیر مدرسه برای ارزیابی دقیق تر  به  کلاس درس  آمد  و  دانش آموزان  را مورد  ارزیابی قرار داد . وی از پیشرفتی که روان خوانی دانش آموزان داشته  است  ابراز خرسندی نمود . او اظهارداشت از هنگام اجرای طرح دانش آموزان به درس علاقه دو چندانی  نشان می دهند و کارت های آموزشی ضمن فعال نمودن دانش آموزان به یادگیری آنها کمک نموده است .

 

 

ارزیابی اقدامات انجام شده:

 

                 تحلیل یافته های  تحقیق  نشان  داد روش های  انجام شده در چهار جهت  تاثیر گذار بوده  است . 1- تقویت  مهارتهای  خواندن  2- ایجاد  تعامل  بین  دانش آموز با  سایر اعضای خانواده  3-  تقویت  حافظه دیداری و افزایش میزان توجه   4-  راغب نمودن  دانش آموزان به درس  و یادگیری  با  توجه به جذاب بودن روشهای اجرا شده .

               

            استفاده از کارت های آموزشی در ایجاد تعامل دانش آموزان با سایر اعضای خانواده و همکلاسی ها موثر واقع شد و توانست میزان  توجه  دانش آموزان را افزایش داده ، حافظه دیداری آنها را تقویت نموده و با توجه  به  آسان بودن  انجام آن در راغب نمودن دانش آموزان به  یادگیری موثر واقع شود .  این همان فعالیت هایی  است که هاریس (1970) آن را توسعه آمادگی خواندن می نامد و برای پختگی در خواندن لازم است .

 

             همچنین یافته های تحقیق نظرات  مهتاج و احدیان را تایید  می نماید  زیرا  در  این تحقیق کارت ها توانسته است به نحو چشمگیری درتقویت مهارت های خواندن دانش آموزان موثر واقع شود . مهتاج (1360) ، نقش  وسایل  آموزشی  را در کمک  به مشکلات  یادگیری  دانش آموزان  مورد  تاکید  قرار داده  و احدیان (1373) به علت  استفاده از تمام حواس  در بازیهای آموزشی آن را مفید دانسته است و با توجه به اینکه نتایج تحقیق نشان داد ،  استفاده  از این  کارت ها  به  شیوه ای طراحی شده که  حافظه  دیداری  را  تقویت می کند، یافته های پژوهش با تحقیقات رضایی (1382) همسویی دارد .

              ازسوی دیگر  تحلیل نتایج  نشان داد  استفاده از کارت های  آموزشی  و تابلو  ارزشیابی  توصیفی توانسته  به عنوان محرکی درجهت ایجاد  یادگیری  بیشتر دانش آموزان موثرواقع شود و با  تحریک انگیزش دانش آموزان مهارت های خواندن را درآنها  تقویت نموده است. بنابراین نتایج  پژوهش نظرات هب (1995) ، پارسا (1374)، و پریمانی (1380) را تایید می نماید .

              بنابراین  تحقیق   نشان  داد  روش های انجام شده  به  نحو چشمگیری می تواند در فرایند یادگیری دانش آموزان موثر واقع شود و برهمین اساس پیشنهاد می شود :

      1-  استفاده  از وسایل  آموزشی  در جریان  تدریس  به عنوان یک اصل قرار گیرد و بهترین کارایی این وسایل  آموزشی  زمانی  است  که  به  صورت بازی  ارائه  گردد .  بر اساس تجربیات  محقق بعضی وسایل آموزشی به دلیل خشک و خسته کننده بودن و توجه نکردن به خصوصیات دانش آموزان نتوانسته  است  جذبه لازم را داشته باشد  .  بنا براین  زمانی که وسایل آموزشی در قالب  بازی ارائه  گردند  بهترین اثر را خواهند داشت .

     2 – استفاده از ابزارهای تشویقی مانند تابلو ارزیابی توصیفی  علاوه  بر  پایه  اول در پایه های دیگر نیز مورد  تاکید قرار می گیرد .  تابلو ارزیابی  توصیفی  به دو علت ارجحیت بیشتری نسبت  به سایر روش های ارزشیابی  دارد . اولا :  باعث  ایجاد  رقابت  و شور شوق در دانش آموزان می شود و آنها را به تلاش وادار می کند .  دوما : با توجه به  این که دانش آموزان  دبستان در مرحله انتزاعی نیستند این شیوه از ارزشیابی را بهتر درک می کنند .

منابع وماخذ:

-         آهنچیان ، محمد رضا ، و همکاران . ( 1383) . اقدام پژوهی : راهبردی برای بهبود آموزش وتد ریس .

           تهران ، وزارت آموزش و پرورش ، پژوهشکده تعلیم و تربیت .

-     احدیان ، محمد . ( 1386). مقدمات تکنولوژی آموزشی . تهران ، انتشارات بشری ، چاپ سی و چهارم.

-    پارسا ، محمد . ( 1374) . روان شناسی یادگیری بر بنیاد نظریه ها . تهران ، انتشارات سخن .

-    پریمانی ، شعبان . (1380) .  رابطه  بین انگیزه های  درونی  و بیرونی  با  مهارت  خواندن  در دانش

           آموزان ایرانی . گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی ( پایان نامه دفاع شده کارشناسی ارشد).

-         دادستان ، پریرخ . ( 1379) . اختلالات زبان ، روش های تشخیص و بازپروری . تهران ، انتشارات

           سمت .

-    رضایی ، پریسا . ( 1382) . تعیین  رابطه بین مهارت  خواندن  و حافظه  بینایی  در دانش آموزان  پایه

           اول دبستان های منطقه 2 اصفهان . تهران ، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی  ایران   ( پایان

           نامه دفاع شده کارشناسی ارشد).

 -    غضنفری ، آمنه . ( 1354) . سنجش کارایی در خواندن فارسی . دانشگاه تهران ( پایان نامه دکترا) .

-          فریار، اکبر ، و رخشان ، علی اکبر. (1369). ناتوانی های یادگیری  . تبریز، انتشارات نیما ، چاپ     

            دوم.

-          قاسمی پویا ، اقبال . ( 1382) . راهنمای معلمان پژوهنده . تهران ، نشر اشاره ، چاپ چهارم .

-          مدیری ، لیلا . ( 1378) . بررسی روش های خواندن گسترده در تقویت مهارت خواندن . تهران ،

            دانشگاه شهید بهشتی ( پایان نامه دفاع شده کارشناسی ارشد).        

-         مهتاج ، مهین . ( 1360 ) . چگونه می توان به بچه هایی که در آستانه خواندن قرار دارند کمک کرد ؟ .   

             مجله پویه ، شماره 3 .    

-         مهری ، محمد . ( 1383) . بازی ها چگونه به رشد کودکان کمک می کنند . تهران ، فصلنامه تخصصی پیک بازی ، شماره 2 .

Rrfrences:

 -   Hebb , Donald  olding. (1995) . Motivation and learnhng . Canaba ,   Biological

  fellows society .    memoirs of              

 -    Harris, Albert .(1970 ). How to increase reading ability.New york , DavidMckay,5

              Th ed .    

-    Mackintosh , Helen . Childeren and language . Enghland , National council 

    teachers association.           



 طرح اولیه این کارت ها توسط نویسنده بر روی تخته سه لا ارائه و انتشارات آوای باران 6 بسته از آن را به چاپ رسانیده است.

[ سه شنبه بیست و دوم بهمن 1387 ] [ 15:47 ] [ محمد مهری ]
درباره وبلاگ

1- ( محمد مهری ) دارای مدرک کارشناسی مشاوره و راهنمایی از دانشگاه بهشتی و دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده در دانشگاه علامه طباطبایی, شاغل در آموزش و پرورش, مدرس دوره های ضمن خدمت و کارگاههای آموزشی ,دارنده طرح پژوهشی , مقالات ,ترجمه و فعال در زمینه بازیهای کودکان
برگزیده معلم نمونه در سطح استانی در سال 1388
2- (فرزانه روان شناس) دارای مهندسی منابع طبیعی (مرتع و آبخیزداری)از دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان و دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آبخیز داری در دانشگاه علوم کشاورزی گرگان ، عضو سازمان نظام مهندسی , دارنده طرح های پژوهشی مرتبط بارشته
لینک های مفید
امکانات وب
فرهنگ لغت :محمد مهری باکلیک روی پرچم کشور دلخواه متن به همان زبان ترجمه می شود. محمد مهری دانستنی های علمی : محمد مهری

.

لطفا این وبلاگو به دوستاتون هم معرفی کنید.محمد مهری آمار گیر 2

آمار سایت